Przejdź do treści strony

Wiedza o sztuce

Nauczyciel prowadzący: Andrzej Lenarczyk

19 i 20 maja 2020

Temat: Rzeźba starożytnej Grecji

Na dzisiejszych zajęciach chciałbym przybliżyć Wam kilka wybranych dzieł rzeźbiarskich, które powstały w starożytnej Grecji. Dotąd, jeżeli była mowa o pracach artystycznych, dotyczyły one głównie malarstwa, dlatego dzisiaj - odmiana. Poniżej zestawienie kilku wybranych antyków wraz z krótkim opisem, który pozwoli Wam lepiej zapamiętać daną pracę.

Nazwa pracy: Kuros z Anawisos
Autor: nieznany
Czas powstania: ok. VI w. p.n.e.
Ciekawostka: Greckie rzeźby przedstawiające ludzi, posiadają tzw. „archaiczny uśmiech”. Jest to rodzaj beznamiętnego przedstawienia ust, który w swojej formie ma obrazować pewien wzorzec niż wyrażać emocje postaci.

Nazwa pracy: Złota maska Agamemnona
Autor: nieznany
Czas powstania: ok. XVI-XV w. p.n.e.
Ciekawostka: Nazwa artefaktu pochodzi o domniemanego wizerunku Agamemnona – króla Myken, który przewodził greckim wojskom podczas oblężenia Troi.

Nazwa pracy: Kora z Berlina
Autor: nieznany
Czas powstania: ok .VI w. p.n.e.
Ciekawostka: Kora to typ przedstawienia (w rzeźbie) postaci kobiecej, damski odpowiednik Kurosa. Najczęściej ukazywane są w długich szatach i trzymają w ręku jakiś owoc, małego ptaka lub pąk kwiatu.

Nazwa pracy: Lwia brama
Autor: nieznany
Czas powstania: ok. XIII w. p.n.e.
Ciekawostka: Płaskorzeźba wieńczy kamienną bramę wejściową do twierdzy mykeńskiej. Do dzisiaj nie zachowały się głowy zwierzęcych sylwetek. Oficjalnie przyjmuje się, że miały one ukazywać lwice, jednak równie dobrze mogły być to sfinksy lub gryfy.

Nazwa pracy: Zeus Olimpijski
Autor: Fidiasz
Czas powstania: V w. p.n.e.
Ciekawostka: Zeus Olimpijski należy do jednego z tzw. siedmiu cudów świata. Posąg nie zachował się do naszych czasów.

Nazwa pracy: Dyskobol
Autor: Myron
Czas powstania: V w. p.n.e.
Ciekawostka: Najsłynniejsza rzeźba kojarząca się ze sportem. Postać rzeźby atlety jest wyidealizowana a ułożenie ciała daje wrażenie ruchu zatrzymanego w czasie.

Nazwa pracy: Dyryfos
Autor: Poliklet
Czas powstania: V w. p.n.e.
Ciekawostka: Poliklet opracował własną teorię proporcji ciała ludzkiego, według której długość stopy człowieka powinna być równa 1/6 wysokości ciała; długość głowy 1/8 a długość dłoni 1/10.

Nazwa pracy: Wenus z Milo
Autor: nieznany
Czas powstania: II w. p.n.e.
Ciekawostka: Posąg ten to wykuty w marmurze wizerunek Afrodyty, bogini kojarzonej z ideałem piękna. Rzeźba ta pierwotnie posiadała ręce, ale prawdopodobnie straciła je podczas transportu do króla Ludwika XVIII.

12 i 13 maja 2020

Temat: Stworzenie świata - malarstwo

Na dzisiejszych zajęciach chciałbym zaprezentować Wam kilka wybranych dzieł malarskich ukazujących moment stwarzania świata. Motyw ten przejawia się w sztuce od bardzo dawna i zwykle jest wizualną interpretacją ludzkich wierzeń. W kulturze europejskiej najczęściej można spotkać się z przedstawieniem sceny, w której widać Boga – kreatora zaangażowanego w czyn powoływania do istnienia. Oto przykłady:


William Blake, Stworzenie świata, 1794

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy), Stworzenie świata 1921-22

Brueghel Jan (młodszy), Bóg tworzący niebo i ziemię

Brueghel Jan (młodszy), Marc Chagall, Stworzenie świata 1971

Zadanie: Zainspirujcie się powyższymi pracami i stwórzcie pracę, w której ukażecie własną wizję powstawania świata.

By uruchomić w Was wyobraźnię przesyłam również link, pod którego adresem możecie zobaczyć krótką etiudę teatralną zrealizowaną przez Opolski Teatr Lalki i Aktora im. Alojzego Smolki w Opolu. Spektakl został zrealizowany na podstawie fragmentu tłumaczenia „Metamorfoz” napisanych przez Owidiusza, rzymskiego poety, który za pomocą mitów zapisał wyobrażenie powstania i losów świata. „Metamorfozy” powstały niemalże 2000 lat temu! Miłego seansu.

5 i 6 maja 2020

Temat: Czyj to obraz?

Na dzisiejsze zajęcia przygotowałem, kilka wizualnych zagadek, które powinny pomóc utrwalić w waszej pamięci nazwę danego dzieła oraz jego autora. Cała trudność będzie polegać na rozpoznaniu pracy po jego fragmentarycznej reprezentacji. Na pewno będziecie potrafić zidentyfikować choćby jedną z tutaj przedstawionych. Jeśli nie zgadniecie kto namalował dany obraz, ani nie macie pojęcia jak się nazywa, nie martwcie się. Poniżej umieściłem właściwe odpowiedzi. Zachęcam to odnalezienia w Internecie reprodukcji przedstawionych dzieł w całej swej postaci. Jeśli spodoba Wam się ten rodzaj ćwiczenia, będziemy go praktykowali częściej.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Odpowiedzi:

1. Edvard Munch - Krzyk 1893
2. Vincent van Gogh - Autoportret z zabandażowanym uchem i fajką 1889
3. Sandro Botticelli - Wiosna 1470-1482
4. Tadeusz Makowski - Jazz 1929
5. Stanisław Wyspiański - Portret dziewczynki w niebieskim kapeluszu 1895
6. Leonardo da Vinci - Ostatnia wieczerza 1495-1498
7. Jerzy Duda-Gracz - Ballada nr 1 g-moll, op. 23 2001.

28 i 29 kwiecień 2020

Temat: „Klasyczne porządki architektoniczne”

Dzień dobry. Oto przed Wami kolejna dawka wiedzy. Tym razem zawierająca informacje o architekturze w ujęciu nazewnictwa i podstawowych pojęć. Proszę zaznajomić się z poniższym filmem, a następnie uzupełnić poniższe zdania słowami z ramki. Wideo jest w języku angielskim, ale można w zmienić ustawienia filmu tak, by wyświetlały się polskie napisy.

(zachodniej, fryz, wolutami, dorycki, żłobienia, belkowanie, kapitel, zwieńczenia, trzon, porządkiem, nadproża, tryglify, entazis, akantu, bazy)

  1. Architektura starożytnej Grecji stała się wzorcem dla późniejszej architektury europejskiej oraz ogólnie pojętej architektury ………………….
  2. Architektura starożytnej Grecji opierała się na porządkach, które charakteryzowały się m. in. różnym rodzajem …………………. kolumny.
  3. Wyróżnia się trzy podstawowe (klasyczne) porządki architektury starożytnej. Są to, styl ……………., joński oraz koryncki.
  4. Najwcześniejszy system architektoniczny składa się z kolumny i ………………….. Przykładem tego może być neolityczna architektura w Stonehenge.
  5. Antyczni inżynierowie upiększyli wcześniejszy system architektoniczny. Pionowe elementy architektoniczne (dźwigające) zostały zastąpione zdobionymi kolumnami. Elementy poziome (łączące) zostały udoskonalone tworząc tzw. ………………………..
  6. Najstarszym …………………. klasycznym jest porządek dorycki.
  7. Jedną z części belkowania stanowi ……….. Jest to poziomy odcinek, którą stanowiły zdobienia. W porządku doryckim były to metopy i tryglify ułożone naprzemiennie.
  8. Metopę najczęściej wypełniały rzeźby lub płaskorzeźby. ……………….. były elementami składającymi się z trzech pionowych wypustek.
  9. Elementem łączącym kolumnę z belkowaniem jest ……………...
  10. Głównym elementem kolumny jest ……………..
  11. Trzon kolumny doryckiej jest dość masywny. Pokrywają go pionowe rytmiczne …………………..
  12. Kolumna w porządku doryckim nie posiada u swej podstawy tzw. …………
  13. W porządku doryckim trzon kolumny zwęża się ku górze. Najgrubszy jest na jednej trzeciej wysokości (mierząc od podstawy). Takie zróżnicowanie w wielkości średnicy trzonu nazywamy …………….
  14. Trzon joński jest smuklejszy od doryckiego, posiada bazę i jest zwieńczony ………………...
  15. Kolumna w porządku korynckim ma budowę podobną do kolumny doryckiej, jednak jej kapitel tworzą formy przypominające liście ……………………..

Zachęcam również by swoją dokumentację przesyłać do mnie na adres: alenarczyk@plastyczniak.opole.pl

Powodzenia. Pozdrawiam

21 i 22 kwiecień 2020

Temat: „Starożytny Egipt”

Po obejrzeniu filmu spróbujcie uzupełnić puste miejsca w zdaniach poniższego tekstu właściwymi słowami z przedstawionego zbioru. Mam nadzieję, że w ten sposób szybko przyswoicie parę ciekawych informacji.

(plastycznymi / grobowce / schematyczny / niski / reguł / płaskorzeźbę / hierarchię / oficjalnym / bogowie / perspektywy / profilowo / egipskiej / hybryd)

  1. Kanon w sztuce, to zbiór zasad i .......... określających sposób, w jaki artysta powinien tworzyć.
  2. W starożytności kanony, związane z różnymi dziedzinami .........., różniły się od siebie w zależności od czasu i miejsca, w którym obowiązywały.
  3. Kanon starożytnego Egiptu obejmował w największej mierze malarstwo, rzeźbę i ...........
  4. Kanon dotyczył głównie dzieł o charakterze ...........
  5. Charakteryzował się przedstawianiem świata w sposób ...........
  6. Różnica w wielkości ukazywanych postaci miała ukazać ich .......... względem siebie.
  7. Największymi postaciami w przedstawieniach byli .......... lub faraonowie - utożsamiani z bóstwami.
  8. Przedstawianie sylwetek ludzkich w płaskorzeźbie i malarstwie obejmowało trzy różne ...........
  9. Kończyny i głowa były ukazywane .........., tors i oko „un face” a biodra lekko skręcone w tzw. trzech-czwartych (3/4).
  10. Charakterystyczną architekturą dla starożytnego Egiptu są piramidy i ...........
  11. Status ludzi tworzących sztukę był dosyć .........., byli traktowani bardziej jak rzemieślnicy niż szanowani artyści.
  12. Za czasów panowania faraona Echnatona twórcy sztuki .......... mieli większą swobodę w sposobie ukazywanych przedstawień.
  13. W sztuce starożytnej bardzo charakterystyczną cechą jest ukazywanie swoistych .........., polegających najczęściej na połączeniu ludzi ze zwierzętami.

15 kwiecień 2020

Temat: „Ramka czy podstawka?”

Ramy obrazów i postumenty pod rzeźby mają charakterystyczną wspólną cechę. Oba typy przedmiotów mają za zadanie wyeksponować dzieło sztuki w sposób bardziej atrakcyjny. Nie zawsze są one potrzebne. Czasami rzeźba wykonana jest jako wolnostojąca, czyli taka, która została zaprojektowana tak, by jej podstawa stykała się bezpośrednio z podłożem, na którym została postawiona. Czasami malarz tworzy obraz, który nie może posiadać ramy, ponieważ mogłaby ona zaburzyć odbiór samego dzieła i jest po prostu zbyteczna.

Postument kształtem zwykle przypomina prostopadłościan o „ciężkim” wyglądzie. Rama zwykle kojarzy się jako czterokątna, drewniana i bogato zdobiona. Czy to jakaś reguła?

Jeżeli autor pracy artystycznej decyduje się na użycie ramy/postumentu zawsze powinny one służyć lepszemu odbiorowi sztuki, której dotyczą. Zawsze powinny pod względem formy i wyglądu dopasowywać się do charakteru dzieła.

Zadanie:

Wybierz reprodukcję jednej z poniższych prac i zaprojektuj do niej (w zależności od typu) postument lub ramę. Pamiętaj, że obiekt który zaprojektujesz nie może być uniwersalny. Powinien być unikatowy i zgodny z charakterem pracy artystycznej, którą upiększa a jednocześnie nie może stać się bardziej atrakcyjny niż obiekt główny.

Powodzenia.

8 kwiecień 2020

Temat:

„Tytuł, czyli najkrótszy opis”

Zadanie:

Nazwa każdego dzieła zwykle nadaje mu znaczenie i sprawia, że odbiorca lepiej rozumie daną pracę artystyczną.

Znajdź w internecie reprodukcję (zdjęcie) dowolnego dzieła artystycznego. Odnajdź imię i nazwisko autora oraz pierwotny tytuł dzieła. Po przeanalizowaniu pracy nadaj mu własny tytuł oraz napisz w kilku zdaniach swoje uzasadnienie. Nowo nadany tytuł i opis wraz z linkiem internetowym do dzieła możesz przesłać na maila.

Wskazówki do zadania:

Pomyśl dlaczego autor nadał taki a nie inny tytuł swojej pracy. Na podstawie swoich wniosków nadaj własny tytuł, który logicznie odnosi się do tego w jaki sposób rozumiesz to co widzisz. Aby ułatwić sobie pracę możesz wymyślić własną historię do np. obrazu malarskiego, rzeźby itp. Spróbuj ponieść się fantazji i rozwinąć własną wyobraźnię.

Serdecznie pozdrawiam i mam nadzieję do zobaczenia wkrótce na zajęciach,
Andrzej Lenarczyk

Kontakt z nauczycielem pod adresem e-mail: alenarczyk@plastyczniak.opole.pl