Przejdź do treści strony

Ulotka dla rodziców

Co to jest wolontariat, kto może być wolontariuszem?

Wolontariat to bezpłatne, świadome i bezinteresowne działanie na rzecz innych, wykraczające poza związki rodzinno – koleżeńsko – przyjacielskie. Wolontariat jest jedną z najdynamiczniej rozwijających się dziedzin życia społecznego. Badania prowadzone od pięciu lat przez Centrum Wolontariatu, Stowarzyszenie Klon/Jawor i firmę SMG/KRC pokazują, że od 2001 roku liczba wolontariuszy wzrosła dwukrotnie. W 2005 roku 23,2%, czyli ok. 6,9 mln dorosłych Polaków poświęciło swój czas na pracę wolontariacką. Najczęściej ochotnikami są osoby poniżej 25 roku życia.

Wolontariuszem może być każdy - bez względu na wykształcenie, wykonywany zawód, wiek, płeć, pochodzenie i sprawność fizyczną. Jednakże nie każdy może być wolontariuszem wszędzie. Niektóre placówki wymagają od wolontariuszy konkretnych kwalifikacji wynikających ze specyfiki ich działalności lub obowiązujących w danej placówce szczegółowych przepisów (np. szpitale wymagają, aby wolontariusze byli pełnoletni i mieli odpowiednie badania lekarskie). Podkreślamy jednak, że jest wiele działań, do których wolontariusze nie muszą mieć specjalnych kwalifikacji, wystarczy chęć pomagania, zapał.

Czy wolontariuszem może być osoba niepełnoletnia?

Tak, oczywiście, ale rodzice muszą wyrazić na to zgodę. To oni podpisują w imieniu osoby niepełnoletniej umowę o współpracy.

Czy są przepisy prawne dotyczące Wolontariatu?

Warunki i zasady współpracy z wolontariuszami reguluje Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dziennik Ustaw Nr 96 poz. 873 a z dnia 29 czerwca 2003, przepisy wprowadzające ustawę w Dz. U. nr 96 poz. 974).

Z chwilą wejścia w życie Ustawy, placówka korzystająca ze świadczeń wolontariuszy ma względem nich następujące obowiązki:

  • zawieranie z wolontariuszem porozumienia o współpracy,
  • zapewnienie wolontariuszowi ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków, w przypadku współpracy z wolontariuszem krótszej niż 30 dni,
  • poinformowanie go o prawach i obowiązkach,
  • poinformowanie wolontariusza o ryzyku dla zdrowia i bezpieczeństwa związanym z wykonywaniem świadczeń,
  • zapewnienie na takich samych zasadach, jak pracownikom, bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
  • zapewnienie pokrycia poniesionych kosztów podróży służbowych i diet, związanych z wykonywanymi świadczeniami,
  • wystawienie wolontariuszowi zaświadczenia o wykonaniu świadczeń.

Czy wolontariusz jest ubezpieczony?

Ustawa o pożytku publicznym i wolontariacie wskazuje na obowiązek zapewnienia ochotnikowi polisy ubezpieczeniowej od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW).

W przypadku, kiedy wolontariusz zawiera z daną placówką porozumienie o współpracy na krócej niż 30 dni, placówka ta ma obowiązek wykupić mu polisę ubezpieczenia NNW.

Wolontariuszowi, który zawiera porozumienie na okres dłuższy niż 30 dni przysługuje zaopatrzenie z tytułu wypadku przy wykonywaniu świadczeń (na podstawie art. 2 ust. 12 ustawy z dnia 27 września 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach). Oznacza to, że po 30 dniu współpracy z wolontariuszem „opiekę” nad nim w zakresie ochrony ubezpieczeniowej od nieszczęśliwych wypadków sprawuje państwo (za pośrednictwem ZUS-u).

Co to jest porozumienie, dlaczego rodzic musi je podpisać?

Obowiązujące przepisy ustawy, wymagają od placówek korzystających ze świadczeń wolontariusza, aby zawarły z nim porozumienie o współpracy. Jeżeli okres współpracy jest krótszy niż 30 dni i dotyczy np. organizacji festynu z okazji dnia dziecka, zbiórki żywności, zabawy choinkowej dla dzieci – porozumienie takie może mieć formę ustną.

W sytuacji, kiedy okres współpracy wolontariusza z placówką jest dłuższy niż 30 dni, porozumienie takie musi być zawarte pisemnie i zawierać następujące elementy:

  • zakres, sposób i czas wykonywania świadczeń,
  • wskazanie możliwości rozwiązania porozumienia,
  • jeżeli jest to niezbędne (wynika z innych przepisów lub specyfiki świadczeń), określenie konieczności wykonywania świadczeń osobiście.

W przypadku osób niepełnoletnich, w ich imieniu porozumienie o współpracy podpisują rodzice.

W każdej chwili wolontariusz może zakończyć współpracę z daną placówką na zasadach zawartych w porozumieniu. Prosimy jedynie, aby odpowiednio wcześnie informować koordynatora Wolontariatu o planowanym rozwiązaniu współpracy, aby mógł on znaleźć inną osobę do wykonania danego zadania.

Na czym polega wolontariat w OPS?

Poprzez specyfikę swoich działań Ośrodek Pomocy Społecznej jest naturalnym miejscem spotkania osób szukających pomocy z osobami chcącymi pomóc.

Od roku 1997 warszawskie Stowarzyszenie Centrum Wolontariatu prowadzi program „Wolontariat w OPS na Mazowszu” polegający na promowaniu i wspieraniu angażowania ochotników w działania ośrodków. Obecnie w programie uczestniczy ponad 40 placówek a na ich terenie działała przeciętnie po 30 wolontariuszy. Najczęściej pomagają w lekcjach i organizują czas wolny dzieciom z rodzin wymagających wsparcia, będących w trudnych sytuacjach życiowych, współpracują przy organizacji imprez okolicznościowych takich jak Gwiazdka, Dzień Dziecka, towarzyszą osobom starszym, chorym, niepełnosprawnym.

Wolontariusze nie zastępują pracowników OPSów - nie wykonują czynności należących do obowiązków pracowników płatnych, uzupełniają ich pracę, są wsparciem dla personelu. Dzięki wolontariuszom podopieczni OPSów mogą dostać świadczenia wykraczające poza zakres płatnych usług.

Jakie obowiązki ma dziecko jako wolontariusz?

Na początku współpracy koordynator Wolontariatu w OPS dokładnie określa zakres obowiązków wolontariusza, rodzaj pracy, które wolontariusz będzie wykonywał oraz czas, w którym będzie ona wykonywana. Ustalenia te zostają wpisane w porozumienie o współpracy. Obowiązki wolontariusza mogą, na jego prośbę zostać zmienione, szczególnie w przypadku, kiedy wolontariusz ma poczucie, że nie daje sobie rady z danym zadaniem lub chce robić cos innego.

Kto nadzoruje pracę wolontariusza?

W żadnej sytuacji niepełnoletni wolontariusz podczas swojej pracy nie pozostaje bez opieki i pomocy osoby dorosłej. Jest nią koordynator wolontariatu lub inna osoba pełnoletnia. W zależności od miejsca pracy niepełnoletniego wolontariusza mogą to być:

  • w instytucjach, organizacjach lub placówkach wychowawczych tamtejsi pracownicy,
  • w przypadku pomocy indywidualnej w miejscu zamieszkania - dorośli domownicy.

Niepełnoletni wolontariusz zawsze ma wsparcie osoby dorosłej.

Co moje dziecko uzyskuje za to, że jest wolontariuszem?

  • pisemne potwierdzenie oraz ocenę pracy wolontarystycznej, które może przedstawić np. w szkole, hufcu itp.,
  • bezpieczne i pożyteczne spędzenie wolnego czasu,
  • wartościowe ukierunkowanie młodzieńczej energii,
  • poszerzenie wiedzy i horyzontów myślowych,
  • rozwinięcie zainteresowań,
  • możliwość samorealizacji,
  • rozwój osobowości i kształtowanie charakteru,
  • zdobycie nowych, praktycznych umiejętności,
  • rozwój uczuć wyższych, wrażliwości,
  • możliwość współpracy w gronie wspaniałych ludzi,
  • zawarcie trwałych przyjaźni,
  • wzmocnienie poczucia własnej wartości,
  • zwiększenie odpowiedzialności,
  • poczucie osiągnięć, satysfakcji, uznania, bycia potrzebnym,
  • radość z okazywania i otrzymywania dobra,
  • możliwość sprawdzenia się,
  • lepsze poznanie siebie i własnych możliwości,
  • świadomość, że każdy we własnym zakresie może zmieniać świat na lepszy,
  • wiara we własne siły,
  • odnalezienie drogi życiowej,
  • sposób na dojrzewanie,
  • zdobycie pouczających doświadczeń, wzorów postępowania,
  • w zetknięciu z problemami innych, docenia się własne szczęście.

oprac. Centrum Wolontariatu Warszawa
www.wolontariat.org.pl
Warszawa, kwiecień 2006